We zijn ons vaak niet van bewust van de gekleurde bril. Gelukkig switchen we ook gemakkelijk naar een andere bril als het uitkomt. Welke we op doen wordt bepaald door de situatie, maar vooral door onze eigen voorkeuren. Door onze eigen “COPs”: conditioneringen, overtuigingen en patronen.

Het bestaan wordt onderschreven door diverse Nederlandse gezegden. Zoals: door een gekleurde bril kijken, wat duidt op een “bevooroordeelde” manier van kijken. We zijn daarbij bekend met de donkere (pessimistische kijk) en de roze bril (verliefdheid, gerichtheid om mooie kanten van iemand).

Waarneming bepaald gedrag

Er bestaan natuurlijk nog andere kleuren, elk met een specifieke kijk. En die gekleurde brillen zijn belangrijk, want ze kleuren onze waarneming. En waarneming bepaalt in grote mate ons gedrag! En daarmee dus ons resultaat en effect in de wereld.

Het is dus van groot belang inzicht te hebben in het effect van gekleurde brillen. Want willen we anderen resultaten halen dan moeten we de dingen anders doen of andere dingen doen. Dat wordt gevoed door anders denken over een situatie. Onze waarneming heeft daar een grote invloed op. Inzicht in onze waarneming geeft ons mogelijkheden anders te doen.

Gekleurde bril

Edward de Bono reikt ons een kader aan voor de gekleurde bril, vanuit creatief denken. Het helpt ons te begrijpen welke bril we op hebben en hoe dat onze waarneming beïnvloed. Maar vooral wat te doen om dat te veranderen.

Waar staat de gekleurde bril voor?
1. De blauwe bril voor de gestructureerde kijk
2. De groene bril voor de creatieve kijk
3. De rode bril voor de emotionele kijk
4. De witte bril voor de rationele kijk
5. De zwarte bril voor de donkere, negatieve kijk
6. De gele bril voor de positieve, zonnige kijk

Voorkeuren

Heb je al ontdekt welke bril je bij voorkeur op zet? Veel mensen zijn zich niet goed bewust van het onderscheid. En al zeker niet van de bril die ze in een bepaalde situatie opzetten.

Het goede nieuws is wel dat we wel beschikken over al deze brillen. En sterker nog dat ze heel erg nuttig zijn – allemaal – om een complete waarneming doen. Om de hele situatie te kunnen overzien. Dit vermogen biedt de grootste kans op anders doen.

Hoe gebruiken in teams?

Dit geeft ons mogelijkheden om de teamdynamiek beter te begrijpen. Bijvoorbeeld, om te ordenen wat er allemaal gezegd wordt. En om een completer beeld te krijgen van wat teamleden zeggen en precies bedoelen.

Het biedt ook mogelijkheden om op zoek te gaan naar ontbrekende stukken. Bij teamleden individueel. Maar ook als team als geheel. Het helpt ook om het team in omdenken of verder-denken. Hieronder een situatie ter illustratie.

Het was een groot probleem maar het team had eindelijk een oplossing gevonden. Maar Gert schreeuwde het bijna uit: “Jongens, dat gaat toch niet werken!” Hij had zich al die tijd ingehouden voor de goede vrede. En zich van binnen zitten opvreten. Dus het kwam er met grote kracht uit. En het team was overdonderd. Het leek een verhitte discussie te worden.
Maar Anneke had ervaring met gekleurde brillen. En was goed in staat de blauwe bril op te zetten. Ze realiseerde dat Gert een rode en een zwarte bril op had. En dus een emotioneel en donker inzag. Ze richtte zich dus tot hem. “Gert, je hebt een sterke emotie bij de huidige oplossing. Dat respecteren we. Kan je ons helpen te begrijpen waarop dat gebaseerd is?” Gert, die daarmee een beetje bedaarde, legde uit dat hij de oplossing niet zag zitten, op basis van ervaringen uit het verleden. Hij noemde voorbeelden, cijfers en feiten. Hij had de uitnodiging om de witte bril op te zetten duidelijk gevoeld en ingevuld.
Maar Anneke ging verder. Want nadat hij klaar was, vroeg ze hem om op basis van zijn ervaringen mee te denken wat het team wel zou kunnen doen om de oplossing werkend te krijgen. En nodigde hem daarmee uitnodigde zijn gele en groene bril op te zetten. En zich creatief te richten op wat er wel mogelijk. Het team vond daarmee een betere oplossing, die ook meer draagvlak had. En daardoor succesvol ingevoerd werd.

Kennis van de gekleurde bril kan ons helpen goed te begrijpen wat mensen zeggen. En daar actief mee om te gaan. En in teamprocessen kun je elk gekleurde bril ook gestructureerd een plaats geven door het mee te nemen in de denkstructuur.

Weten hoe? Neem dan contact met ons op. We helpen je graag verder.

“Wil je beschikken over meer mogelijkheden om je mensen mee te krijgen?” Ontdek ze in De MasterMind voor team managers.

The post Welke gekleurde bril heb je op? appeared first on De Wagenmenner Leaderschip Academy.

Samenwerking is nodig om complexe problemen op te lossen, verbeteringen door te voeren of veranderingen te realiseren. Maar het gewenst resultaat wordt vaak niet gehaald. Veel teams stappen in de traditionele valkuilen. In de uitvoering van acties, maar vooral in de fasen daarvoor. Hoe deze traditionele valkuilen in teams vermijden? We geven 3 essentiele strategieën voor succesrijke samenwerking in teams.

Good or great teams?

Teamresultaten zijn gebaseerd op:
• Goede oplossingen (of verbeteringen) voor het probleem
• Zorgvuldig besluit m.b.t. implementatie van een oplossing
• Concreet actieplan, met deadlines en actiehouders
• Commitment van het hele team voor besluit en acties
• Gedegen uitvoering en terugkoppeling van voortgang
• Weloverwogen aanpassingen van het plan, waar nodig

Het verschil tussen “good or great teams” wordt gemaakt in de totstandkoming van oplossingen, besluit, actieplan en commitment. Belangrijk is om daarbij het beste uit het collectief te krijgen qua inhoud: de oplossingen en het besluit. Maar de grootste uitdaging is: commitment voor het besluit te kweken, waardoor de teamleden zich onvoorwaardelijk verbinden aan het actieplan.

De traditionele valkuilen in teams zijn:
1. Ongestructureerd teamproces, met onduidelijke fasering, rollen, werkvormen, etc.
2. Onduidelijke probleemstelling, met ruimte voor verschillende interpretaties
3. Belemmering van creativiteit, door oordeel en conservatief denken
4. Ongelijkwaardige inbreng, met mogelijkheden tot overschreeuwen van teamleden
5. Onduidelijk besluitvormingsproces, met ruimte voor ja-zeggen en nee-doen
6. Open einden van sessies, zonder afsluiting met een duidelijk vervolg en actieplan
7. Onvermogen van het team om te leren en de samenwerking continue te verbeteren

Essentiele strategieën voor succesrijke samenwerking

Hoe komt het team beter tot oplossingen, besluit, actieplan en commitment? Van belang is de betrokkenheid van de juiste mensen (met de juiste kennis en skills). Maar vooral door toepassing van 3 essentiele strategieën voor succesrijke samenwerking in teams:
1. Zorg voor een concrete en eenduidige probleemstelling.
2. Gebruik een gestructureerd en transparant proces.
3. Stimuleer effectief en constructief gedrag in de samenwerking.

Concrete en eenduidige probleemstelling

• Maak het helder, duidelijk, en begrijpelijk voor alle teamleden
• Zorg voor relevantie na explorerende vragen: wie, wat, wanneer, waar, waarom en hoe?
• Breng het enkelvoudig, ontdaan van bij-problemen, voorwaarden en beperkingen
• Formuleer het positief en oplossingsgerichtheid, bijv. “hoe verbeteren we de samenwerking?” i.p.v. “de samenwerking is slecht!”.

Gestructureerd en transparant proces

• Zorg voor een positieve benadering van problemen
• Maak het proces duidelijk voor iedereen; het geeft vertrouwen
• Wees transparant over rollen en verantwoordelijkheden in het proces
• Kies een werkvorm, passend bij de problemsolving-fase (ideeën, besluit, actie, etc.)
• Besteed aandacht aan betrokkenheid van de teamleden
• Stimuleer effectief groepsgedrag (optimale samenwerking) en individuele inbreng
• Pas een iteratief proces toe en werk van grof naar fijn

Transparantie kan leiden tot scheiding van de drie traditionele rollen: de probleemeigenaar (eindverantwoordelijke), het meedenkend teamlid (kennis en expertise) en de procesfacilitator (of voorzitter). In praktijk is teamleider tevens voorzitter, probleemeigenaar en deskundige in een vergadering. Gescheiden invulling is handiger.

Een passende werkvorm is van groot belang voor actieve en gelijkwaardige inbreng van iedereen. Bijvoorbeeld brainstormen door middel van post-its zorgt ervoor iedereen een gelijkwaardige inbreng van ideeën heeft. Het nodigt de “stillen” expliciet uit te participeren in het proces. Voor commitment is het van belang dat mensen het idee hebben dat ze gehoord zijn.

Effectief en constructief gedrag in de samenwerking

• Maak algemene afspraken (teamregels) t.a.v. de samenwerking
• Faciliteer het team in effectief gedrag door toe te zien op naleving van afspraken
• Pas de algemene afspraken situationeel aan voor een specifieke fase, indien nodig
• Maak teamleden bewust over gedag in het team en de effecten daarvan

Voorbeelden van teamregels (do’s and don’ts).
Do’s
• Wees open & participeer actief
• Acteer constructief / positief
• Vul aan en help een ander
• Bouw voort op ideeën van anderen
• Stel “oordeel” op ideeën uit
• Luister actief en geef andere de ruimte
• Formuleer vragen open en opbouwend
• Have fun
Don’ts
• Door elkaar praten
• “Op de man spelen”
• “De discussie doodgooien”
• Verstoringen toelaten (telefoon aanhouden)

Doorbreek teamgedrag voor structureel beter resultaat

Toepassing van deze essentiele strategieën voor succesrijke samenwerking beidt teams goede mogelijkheden om een “great team” te worden. Maar het team kan vastzitten in conditioneringen, overtuigingen en patronen, waardoor het niet meer daartoe in staat is. Men wil wel, maar kan niet.

In dat geval is het van belang onder begeleiding de basis van de samenwerking te doorbreken. Door teamleden meer bewust te maken van gedrag. En van de effecten daarvan op de kwaliteit van oplossingen, besluit, actieplan en commitment. Het loont om ook de samenwerking als vraagstuk serieus op te pakken in het team.

[contentblock id=1]

The post Essentiele strategieën voor succesrijke samenwerking appeared first on De Wagenmenner Leaderschip Academy.

Er zijn 101 creatieve manieren om niets te veranderen. En teamleden gebruiken deze bezwaren dan ook goed in het spel om anders samenwerken in team te saboteren. Vaak gebeurt het niet openlijk en bewust, maar vooral subtiel en onbewust.

Kijk maar wat je zelf herkent in onze lijst van bezwaren of creatieve manieren om niets te veranderen:
• Ja, maar …
• Het is niet geschikt voor ons
• We hebben daar geen tijd voor
• Het is al eerder geprobeerd
• Ik wil wel, maar anderen niet
• We hebben het niet nodig
• Dat is iets voor later
• We hebben geen budget
• Onze klanten vinden dat niet leuk
• We kunnen het niet
• Het is niet mogelijk
• We doen het al zo goed
• Het is te duur
• We moeten realistisch blijven
• Dat is niet logisch
• We moeten meer onderzoeken
• Het management vindt het niet leuk
• We gaan teveel fouten maken
• Het is te moeilijk om te doen
• We moeten reëel blijven
• Het is een te grote verandering
• De omgeving is er nog niet klaar voor
• We nemen het in overweging
• Het is niet wat we gewend zijn
• Ik kan wel, maar anderen niet
• We zijn te klein daarvoor
• Het werkt daar, maar niet bij ons
• We kunnen niet anders
• Het is niet geschikt voor ons team

Anders samenwerken in teams is gevaarlijk

Anders samenwerken in teams is gevaarlijk. Verandering kan namelijk onze wereld totaal veranderen:
• Het maakt wat we weten onbelangrijk
• Het brengt ons onbekende vijanden
• Het haalt ons uit onze comfortzone
• Het brengt onbekende effecten
• Het neemt ons onze zekerheden af
• Het lost problemen op die we graag behouden
• Het neemt ons werk uit handen
• Het ontneemt ons onze bekende gevechten
• Het maakt ons zwaar werk zorgelozer
• Het reduceert de stress die we normaal vinden

Uit de praktijk blijkt dan ook dat teamleden een voorkeur hebben om te blijven doen wat ze deden. Om de gebaande paden te blijven volgen. Om op bekend terrein te blijven. De veiligheid van de bekende weg wordt dan verkozen boven de waarde, want anders samenwerken in teams is gevaarlijk.

Veel teamleden doen van alles om verandering tegen te gaan. Vanuit de bewust en onbewuste overtuiging: anders samenwerken in teams is gevaarlijk! Men wil vaak voorkomen dat het team andere dingen doet en of dingen anders doet. Uit angst dat het vaak niet goed uitpakt voor zichzelf.

Anders samenwerken in teams is waardevol en leuk

Maar we weten ook dat geldt: als we (blijven) doen wat we deden, krijgen we (weer) wat we kregen. Willen we andere resultaten? Dan moeten we ook andere dingen doen en dingen anders doen.

De denkhoeden van De Bono bieden ons goede mogelijkheden om de creatieve manieren om niets te veranderen te doorbreken. De denkhoeden staan symbool voor 6 verschillende denkrichtingen:
1. De blauwe denkhoed voor gestructureerd denken
2. De groene denkhoed voor creatief denken
3. De rode denkhoed voor emotioneel denken
4. De witte denkhoed voor feitelijke denken
5. De zwarte denkhoed voor negatief denken
6. De gele denkhoed voor positief denken

Bezwaren om niets te veranderen komen voort uit de rode en zwarte denkhoeden. Hoe ga je daarmee om:
1. Zet de blauwe denkhoed op en zorg dat bezwaren gestructureerd aandacht krijgen. Neem elk bezwaar serieus. De angst moet weggenomen worden om de verandering succesvol door te voeren. Die angst kan ongegrond of een terecht risico’s blijken te zijn. Aandacht zorgt ervoor dat het teamlid serieus genomen wordt.

2. Zet de groene hoed op en zoek met elkaar creatief naar manieren om bezwaren op te lossen. Maak van een bezwaar een creatieve zoekvraag. Bijvoorbeeld, maak van “het is niet geschikt voor ons team,” de vraag “hoe maken we het geschikt voor ons team.” En zoek met het team creatief naar oplossingen hiervoor.

3. Zet de witte hoed op en vraag naar de achtergronden achter de emotie of angst van het teamlid. Bijvoorbeeld, bij de uitspraak “het is te moeilijk om te doen,” vraag naar het teamlid naar de belangrijkste reden waarom hij/zij het moeilijk vindt. Zoek daar dan oplossingen voor en help het teamlid daarmee.

4. Zet de gele denkhoed op en draai het denken in het team om. Bijvoorbeeld, bij de uitspraak “de verandering gaat niet lukken, want het is een te grote verandering,” vraag het team dan creatief na te denken waarom de verandering wel kan lukken.

Bezwaren tegen verandering zijn vaak een uiting van grote betrokkenheid. Door daar gestructureerd aandacht en tijd aan te geven kunnen ze constructief aangewend worden om de verandering te laten slagen. Probeer het eens. Je zult versteld staan door de invloed op de samenwerking in je team.

[contentblock id=1]

The post 101 creatieve manieren om niets te veranderen appeared first on De Wagenmenner Leaderschip Academy.

Hoe vernieuwend is je team? Wat verhindert creativiteit en innovatie? Hoe groot is de invloed van conventioneel gedrag? Wat is het resultaat van buitengewoon gedrag? Hoe onconventioneel gedrag te stimuleren?

Vernieuwing vraag buitengewoon gedrag

Vernieuwing is altijd nodig, omdat verandering de enige constante is. Zeker de huidige situatie vraagt innovatie en creativiteit van mensen in het bedenken van geschikte oplossingen. Het schreeuwt om gebaande paden te verlaten en “out of the box” te gaan. Om nieuwe wegen naar de toekomst.

Maar dat is niet eenvoudig, want teams vertonen vooral conservatief en conventioneel gedrag. Medewerkers zijn erg gevangen in een web van geschreven en ongeschreven regels. Gewoon gedag vertonen is belangrijker dan vernieuwend zijn, vanuit onze drang om erbij te horen.

Het belang van onconventioneel gedrag is echter erg groot. Grote vernieuwingen kwamen allemaal van mensen die out of the box gingen, zoals Steve Jobs met zijn Apple-team. Producten die we nu normaal, gewoon, alledaagse en conventioneel vinden zijn vrijwel allemaal het resultaat van buitengewoon gedrag van onconventionele mensen.

Oorzaak van conventioneel gedrag

Conventioneel gedrag is duidelijk zichtbaar in organisaties die conservatief, traditioneel en bureaucratisch worden geleid. Er wordt veel waarde gehecht aan betrouwbaarheid, stabiliteit, discipline en gewoon gedrag. En er is veel aandacht voor regels, procedures en normen.

In teams is er een grote gerichtheid op het behouden van de status quo. Een vaak gestelde vraag is: “hoe is dit in het verleden gebeurd?” Oplossingen worden gelegitimeerd met uitspraken in de trant van: “zo is het altijd gegaan!”

Vooral als conventioneel gedrag is doorgeslagen, wat helaas vaak het geval is. Betrouwbaar en gedisciplineerd gedrag ontaarden dan in normatief en star gedrag. De regels, procedures en normen worden dan heilig verklaard. Ze worden dan belangrijker dan het uiteindelijk doel of resultaat.

De uitdaging voor teams en teamleden is om oorspronkelijk te blijven door buitengewoon gedrag. Dat is niet eenvoudig, omdat het team als een “losgeslagen bende” ervaren kan worden. Buitengewoon gedag ver

Symptomen van conventioneel gedrag

Van creativiteit en innovatie in teams komt weinig terecht, omdat teamleden gewend zijn geraakt aan:
• onopvallend en behoedzaam opereren en veilig in het gareel meelopen
• goede indruk maken en conformeren aan de status quo
• acceptatie door anderen zeker stellen en vermijden van confrontaties
• regels, procedures en best practices altijd volgen
• in het keurslijf passen en tevreden stellen van leidinggevenden
• gedrag aan omgeving aanpassen en vermijden van eigen initiatief

In de teams worden de teamleden daardoor beperkt in hun creatie en innovatie. Vernieuwing is riskant, gewoon gedrag is veilig en “laying low” is handig. Ze voelen zich beperkt en acteren daardoor ook beperkt. Maar wel met frustraties, omdat de beperking van hun creativiteit en vernieuwing wordt herkend.

Gevolgen van conventioneel gedrag

Het conventioneel gedrag, gebruikelijk voor veel organisatie, heeft een lage doelmatigheid tot gevolg:
• biedt beperkte tot geen ruimte voor vernieuwingen
• levert oplossingen met minimale verbeelding en creativiteit
• gaat gepaard met eenzijdige (top-down) communicatie
• onderdrukt creativiteit en innovatie
• nodigt niet uit tot andere dingen doen en/of dingen anders doen

Maar het trieste is dat niemand last heeft van het conventioneel gedrag. Maar dit gewoongedrag heeft een desastreus effect op het teamresultaat. Voor de hand liggende oplossingen en gebruikelijke aanpakken worden gekozen, terwijl het verleden uitwijst dat die weinig oplever. En werken in teams wordt er ook niet spannender, uitdagender en prettiger op.

Hoe stimuleren we onconventioneel gedrag?

Conventioneel gedrag ligt voor de hand en heeft soms voordelen, maar de huidige tijd vraagt om meer creativiteit. Uitdaging is om het team te verleiden om te zoeken naar nieuwe wegen, door stimulering van onconventioneel gedrag. Teamleden zullen daarvoor over de eigen schaduw heen moeten stappen en bestaande conditioneringen, overtuigingen en patronen loslaten. 5 stappen:
1. Maak conventioneel gedrag en het effect daarvan inzichtelijk. Gebruik daarvoor analytische tools, zoals de Organisational Culture Inventory (OCI)
2. Maak afspraken om elkaar aan te spreken en te begeleiden in buitengewoon gedrag
3. Gebruik geschikte werkprocessen om het team te helpen creativiteit te benutten
4. Zie er op toe dat evaluatie / beoordeling van ideeën wordt uitgesteld
5. Help elkaar in ontwikkelen van onconventioneel gedrag en lef in zijn, denken en handelen

Het resultaat is het zeker waard om hier in het team veel aandacht aan te geven. Zeker als de creativiteit in balans kan worgen gebracht met zorgvuldigheid, discipline en ordelijkheid. Dat is nodig om aansluiting te houden bij de organisatie en de mogelijkheid te vergroten om als team daadwerkelijk een verschil te maken.

[contentblock id=aanprijzing]

The post Conventioneel gedrag doorbreken in teams appeared first on De Wagenmenner Leaderschip Academy.

Jaren geleden kwam mijn zoon van 9 thuis van school. Hij had mensen op het schoolplein horen praten over positieve en negatieve instelling en vroeg mij wat dat was. Met een glimlach, omdat ik mijn opvoedkundige taak kon vervullen, zette ik een glas, voor de helft gevuld met water op tafel, en vroeg hem wat hij zag. Ik glunderde van trots toen hij zei: een halfvol glas. Voor mij een bevestiging van zijn positieve kijk op en constructieve instelling in het leven. Daarna vertelde ik dat mensen met een positieve instelling een half vol glas zagen en mensen met een negatieve instelling een half leeg glas. Hij knikte begrijpend. Met een voldane glimlach om de lippen pakte ik mijn werk weer op, dacht ik …

Wacht even, ik zie wat anders, zei mijn zoon tot mijn grote verrassing. En voor ik mijn verbazing kon uitspreken zei hij: ik zie dat je een te groot glas gepakt hebt. Terwijl ik daarover nadacht liep hij naar de keukenkast, pakte een kleiner glas, schonk het water daarin over en zei triomfantelijk: want het is gewoon een vol glas. Lachend, doch sprakeloos keek ik hem aan; ik realiseerde me dat ik net een wijze les had gehad.

Er is altijd meer te ontdekken dan je denkt te zien. En daardoor meer mogelijkheden om met een situatie om te gaan, een probleem op te lossen of een verbetering door te voeren. Ontwikkelen van “meervoudig zien” leidt tot ontdekken van meer ruimte en bied je de mogelijkheid om verantwoordelijkheid te nemen en het verschil te maken. Meer weten of weten hoe …

The post Half vol, half leeg of … appeared first on De Wagenmenner Leaderschip Academy.